نحوه نگهداری برنج
برنج برای ایرانیان یک غذای ملی و محبوب است؛ به همین جهت آشنایی با اصول و نحوه نگهداری برنج اهمیت بسزایی برای ما دارد. انتخاب مکان و ظرف مناسب، دو نکته کلیدی برای حفظ و نگهداری برنج در طولانی مدت است؛ اما چگونه؟ برای خواندن پاسخ آن، تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.
چرا نگهداری صحیح برنج اهمیت دارد؟
نحوه نگه داری برنج از این رو مهم است که برنجها اصولا بدون هیچ نوع مواد نگهدارندهای عرضه میشوند. همچنین از آن دست مواد غذایی مهم و ارزشمندی هستند که قابلیت کرم زدن و خراب شدن را دارند. آفات و حشرات، نه تنها منجر به آلوده شدن برنج میشوند، بلکه برنج را کاملا فاسد و نابود میکنند.
به همین جهت، نحوه صحیح نگهداری برنج اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا طعم مطبوع و کیفیت برنج، در گرو نگهداری مناسب از آن است. اهمیت این مسئله مخصوصا برای برنجهای تازه و قهوهای دوچندان است؛ چرا که به شدت مستعد قارچ و کپک زدگی هستند.
بهترین شرایط محیطی برای نگه داری برنج در خانه
برای نحوه نگهداری برنج که کرم نزند، شرایط محیطی و ظروف مناسبی باید وجود داشته باشد. جایی که برنج در آن قرار میگیرد باید مکانی خشک و بدون رطوبت و خنک باشد. بهترین دما 10 الی 15 درجه سانتیگراد و رطوبت مناسب 30 الی 40 درصد است. به همین جهت گذشتگان برای نگهداری صحیح برنج، آن را در انبارهای خنک میگذاشتند که امروزه تراسها و بالکنها، جای آن را گرفتهاند.
عدهای نیز ترجیح میدهند برنجها را در یخچال و فریزر قرار دهند که کاملا خنک و خشک باقی بمانند. البته در این روش باید از کیسههای زیپدار یا ظروف پلاستیکی استفاده کرد تا هوا و رطوبت به درون آن نفوذ نکند.
نحوه نگه داری برنج خام برای مدت طولانی
برای نحوه نگهداری برنج خام در طولانی مدت، باید عوامل و نکات مختلفی را مدنظر قرار دهید از جمله:
انتخاب یک مکان مناسب
در ابتدا باید مکانی خنک و خشک انتخاب کنید که دما و رطوبت آن کاملا استاندارد باشد. این فضا میتواند انبار، تراس یا بالکن باشد.
انتخاب ظرف مناسب
تهیه یک ظرف مناسب در نحوه نگه داری برنج به اندازه مکان قرار گرفتن آن، مهم است. ظرفها باید فاقد مواد شیمیایی خطرناک باشند و مانع از ورود هوا و رطوبت به داخل برنج شوند. مسلما ظرف انتخابی باید متناسب با محل نگهداری باشد. یعنی برای فریزر از کیسههای زیپدار و برای انبار از کیسههای نخی استفاده کنید.
استفاده از آفات کش ها یا جاذب رطوبت
اگر محیط برنج دارای رطوبت یا آفات و حشرات است، میبایست از جذب کنندههای رطوبت و آفتکشها استفاده کرد. مخصوصا در محیطهای گرم که کاملا مستعد هستند. استفاده از برگ گل سرخ خشک شده یا نعناع نیز میتواند تا حدودی مفید باشد.
ترفندهای سنتی برای افزایش ماندگاری برنج
برخی از روشهای رایج سنتی برای نگهداری برنج عبارتند از:
نگهداری برنج در دبه پلاستیکی
بهترین روش نگهداری برنج و ذخیره به مدت طولانی، قراردادن آن در دبههای پلاستیکی با دربهای محکم است که رطوبت و هوا وارد آن نشود.
نگهداری برنج در شیشه نوشابه
بهترین روش برای نگهداری برنج خشک را میتوان استفاده از بطریهای نوشابه دانست. این روش این روزها به مراتب استفاده میشود و میتواند برنج را در طولانی مدت، سالم نگه دارد.
تمیز کردن مدام برنج
تمیز کردن دورهای و مدام برنج از روشهای سنتی نحوه نگه داری برنج است. در این روش معمولا بعد از هربار بررسی برنج، با استفاده از برگ گشنیز، جعفری یا فلفل تازه، ماندگاری برنج را طولانیتر میکنند.
استفاده از کیسه های نخی یا پارچه ای
قراردادن برنج در کیسههای نخی که از زمین و دیوار فاصله داشته باشد، بهترین روش برای نگه داری صحیح برنج به شمار میرود.
نگه داری برنج در یخچال؛ مفید است یا مضر؟
همانطور که گفته شد، نحوه نگهداری برنج در یخچال و فریزر میتواند یک روش موثر برای نگهداری طولانی مدت برنج باشد؛ مخصوصا در جاهایی که هوا به شدت گرم و مرطوب است. بااینوجود، عدم انتخاب ظرف مقاوم در برابر سرما و ورود رطوبت یخچال به آن، میتواند منجر به فاسد شدن برنج شود. این روش معمولا برای برنجهای تازه و خشک نشده و برنجهای قهوهای توصیه میشود.
چه ظروفی برای نگه داری برنج مناسب تر هستند؟
ظرفها نقش مهمی در نحوه نگه داری برنج ایفا میکنند و مانع از فساد برنج و کرم زدن آن میشوند. هرچند بیشتر از ظروف پلاستیکی مانند دبه و بطریهای نوشابه برای این کار استفاده میشود؛ اما ظروف شیشهای و فلزی نیز میتوانند گزینههای مناسبی باشند.
البته آنچه در انتخاب بهترین ظرف برای نگهداری برنج مهم است، مقاوم بودن آن در برابر شرایط محیطی، محکم بودن درب و نوع مواد به کار رفته در آن است. به عنوان مثال اگر از ظروف پلاستیکی بیکیفیت برای این کار استفاده کنید، برنجها بعد از مدتی طعم و بوی نامطبوعی میگیرند.
بهترین مکان برای نگه داری برنج در آپارتمان های کوچک
نحوه نگهداری برنج در آپارتمانهای کوچک معمولا دشوارتر است. برای این کار باید بهترین مکان را انتخاب کنید. تراسها و بالکنها مکانهای مناسبی برای این کار محسوب میشوند و درصورت نیاز، میتوانید از مواد جاذب رطوبت یا آفتکش استفاده کنید. استفاده از بطریهای نوشابه یا قراردادن برنج در فریزر، برای چنین مکانهایی نیز میتواند انتخاب مناسبی باشد.
روش های جلوگیری از آفت زدگی و شپشک زدن برنج
شپشک یا سوسک برنج، موجودات ریز و قهوهای هستند که باعث پودرشدن برنج میشوند. نحوه نگهداری برنج در برابر شپشک عبارتند از:
- قراردادن برنجها زیر نور آفتاب برای فراری دادن آنها
- گذاشتن برنج در مکانی با دمای 10 الی15 درجه سانتیگراد
- استفاده از کیسههای نخی
- گذاشتن برگ بو در برنج
- قراردادن مقداری سیرتازه در ظرف برنج
- قراردادن برنج به مدت 4 روز در فریزر
- گذاشتن جعبه کبریت در برنج یا مواد تند مانند فلفل قرمز
نگه داری برنج پخته؛ چطور برنج را تازه نگه داریم؟
نحوه نگهداری صحیح برنج پخته برای 3 الی 4 روز، بدین شکل است که باید آن در یک ظرف دربسته و داخل یخچال قرار داد. برای حفظ آن در طولانی مدت، باید از فریزر استفاده کرد.
نحوه نگهداری صحیح برنج خیس خورده، کمی سختتر است؛ زیرا نمیتوان آن را بیشتر از 24 ساعت نگه داشت. مسلما استفاده از ظرف تمیز و مناسب و همچنین قراردادن در یخچال، میتواند به ماندگاری آن کمک کند. همچنین اضافه کردن نمک و عوض کردن مداوم آب آن به صورت چند ساعت یکبار، میتواند آن را برای 2 الی 3 روز سالم نگه دارد؛ بدون اینکه طعم و عطر خود را از دست بدهد.
| مورد | توضیحات |
|---|---|
| نوع برنج | برنج ایرانی، برنج خارجی (باسماتی، هندی و…) |
| ظرف نگهداری مناسب | ظروف پلاستیکی دربدار، فلزی، یا کیسههای پارچهای در محیط خشک |
| دمای مناسب محیط | بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد، خنک و دور از آفتاب |
| میزان رطوبت محیط | کم؛ رطوبت بالا باعث آفت و کپک میشود |
| روش پیشگیری از آفتزدگی | برگ بو، سیر، نمک، یا فریز کردن اولیه به مدت ۷۲ ساعت |
| مدت نگهداری بهینه | برنج ایرانی: ۶ ماه تا ۲ سال، برنج خارجی: تا ۱.۵ سال |
| نگهداری برنج پختهشده | یخچال تا ۳ روز، فریزر تا ۱ ماه |
| علائم خرابی برنج | بوی بد، حشرات ریز، تغییر رنگ، کپک |
| نکته مهم | برنج را از رطوبت و شویندهها دور نگه دارید، ظرف کاملاً خشک باشد. |
اشتباهات رایج در نگهداری برنج که باید از آنها پرهیز کنید!
در نحوه نگه داری برنج به صورت اصولی، باید از اشتباهات زیر پرهیز کنید:
- در طولانی مدت برنج را زیر نور مستقیم خورشید قرار ندهید.
- برنج را در محیطهای خشک بگذارید یا رطوبت محیط را کنترل کنید.
- برنج خام و خشک را در یخچال نگذارید.
- از ذخیره کردن برنج در حجم زیاد بپرهیزید. آن را به مقدار کمتر تقسیم کرده و در ظروف کوچکتر قرار دهید.
- از کیسهها و ظروف نامناسب، به هیچ عنوان استفاده نکنید.
جمع بندی
همانطور که خواندیم نحوه نگه داری برنج به صورت اصولی، به طرق مختلف امکانپذیر است؛ اما نباید فراموش کرد که خرید برنج تازه، ممتاز و درجه یک که فاقد هر نوع آلودگی است؛ میتواند شرایط نگهداری برنج را آسانتر یا پیچیدهتر کند. به همین جهت بهتر است برنج مورد نیاز خود را از فروشگاههای معتبر تهیه کنید. فرشگاه برنج رایسان، عرضه کننده انواع برنجهای مرغوب و ممتاز، یک انتخاب عالی برای کسانی است که به طعم و کیفیت برنج اهمیت میدهند.
